
• Sam etanol dostarcza ok. 7 kcal na 1 g, czyli prawie tyle, co tłuszcz (9 kcal/ g). Dlatego to zawartość alkoholu i porcja są kluczowe dla kaloryczności napoju.
• Dodatkowe kalorie pochodzą z cukrów w winie, piwie oraz z dodatków (cola, soki, likiery). Dlatego nawet „mały” koktajl może mieć tyle kalorii, co posiłek.
Porównanie zawartości kalorii w alkoholach:
• 40 ml wódki = 110 kcal
• 100 ml wina białego półwytrawnego = 80 kcal
• 100 ml wina czerwonego wytrawnego = 68 kcal
• 500 ml piwa jasnego = 250-300kcal
• 100 ml whisky = 220 kcal
• Koktajle typu mojito, margarita, long drinki z sokami czy likierami - często 200–500 kcal w zależności od dodatków (syropy, likiery, soki).
Wniosek: jeśli chcesz ograniczać kalorie - licz się z tym, że najlepszym wyborem będą czyste trunki w małej objętości z niskokalorycznymi dodatkami, bądź małe kieliszki wytrawnego wina.
Najmniej „kłopotliwe” pod względem kalorii
• Wódka, gin, tequila, rum, whisky (mała miarka bez dodatków) - kalorie „pochodzą” głównie z alkoholu, nie z cukru, więc mały shot to relatywnie „skromna” porcja kcal.
• Szampan / wytrawne wino musujące (mały kieliszek 125 ml) - często mniej cukru i niższe kalorie niż słodkie wina.
• Koktajle z sokami, syropami, śmietaną (Pina Colada, White Russian, duże Margaritas) - mogą mieć kilkaset kcal.
• Słodkie wina i likiery - wysoki poziom resztkowego cukru → dużo dodatkowych kcal.
Jeśli chcesz pić koktajle, ale ograniczyć kalorie, zastosuj proste zamienniki:
• Woda gazowana zamiast toniku lub soku - dodaje objętości i orzeźwienia, 0 kcal. (np. vodka soda z limonką).
• Dietetyczne lub „light” toniki - mniej kalorii niż klasyczne toniki (ale uważaj na dodatki sztuczne).
• Mała porcja świeżego soku + woda gazowana - np. 10–20 ml soku z limonki/ cytryny zamiast 150 ml soku owocowego.
• Wódka + soda + plaster limonki.
• Tequila + sok z limonki + soda (Ranch water).
• Mały kieliszek szampana, zamiast słodkiego koktajlu.
Badania pokazują, że głównym czynnikiem wpływającym na ciężkość kaca jest ilość wypitego alkoholu - im więcej alkoholu, tym większe ryzyko złego samopoczucia następnego dnia. Jednak kilka praktyk może ograniczyć objawy:
• Umiar i kontrola tempa (pij powoli i nie przekraczaj swojej standardowej porcji)
• Nawadnianie - pij szklankę wody pomiędzy drinkami i duży kubek wody przed snem: dowody pokazują, że odwodnienie nie jest jedyną przyczyną kaca, ale jego zmniejszenie pomaga złagodzić kilka objawów.
• Jedz przed i w trakcie picia - pełny posiłek (tłuszcze i białko) spowalnia wchłanianie alkoholu, co zmniejsza skoki stężenia alkoholu we krwi.
• Wybieraj napoje z mniejszą zawartością congeners (związków ubocznych fermentacji) - ciemne alkohole (whisky, brandy, rum) zawierają więcej kongenerów i często wiążą się z cięższym kacem niż np. wódka.
• Dbaj o sen - alkohol zaburza jakość snu: dobra jakość snu pomaga regeneracji.
Czego NIE polecają badania:
• „Cudowne” tabletki na kaca - rynek suplementów obiecuje wiele, ale jak dotąd nie ma jednego, dobrze udokumentowanego leku, który w niezależnych badaniach systematycznie zapobiegałby kacowi.
• Paracetamol + alkohol - niebezpieczne (ryzyko uszkodzenia wątroby). Nie łącz alkoholu z lekami przeciwbólowymi.
1. Nawadniaj się - woda, napoje elektrolitowe (bez dużej ilości cukru) - pomagają wyrównać płyny i elektrolity.
2. Łagodny posiłek bogaty w węglowodany i białko - stabilizuje glukozę i daje energię.
3. Odpoczynek / sen - kluczowy do powrotu sił.
4. Unikać alkoholu „na kaca” - to tylko odsunięcie objawów w czasie i obciążenie wątroby.
• Kalorie w alkoholu są realne: etanol to ~7 kcal/g, a do tego dochodzą cukry z syropów i soków - stąd łatwo „dołożyć” kilkaset kcal podczas imprezy.
• Najmniej kaloryczne wybory: mała porcja czystego alkoholu (wódka, gin, tequila) z wodą lub mały kieliszek wytrawnego szampana/wina: unikaj słodkich koktajli.
• Na kaca najbardziej wpływa ilość alkoholu - ale pomagają: nawadnianie, jedzenie przed imprezą, unikanie trunków bogatych w congeners oraz zadbanie o sen.
• Brak „cudownych pigułek” - zamiast ryzykować suplementami bez dowodów, postaw na sprawdzone i bezpieczne środki regeneracji.
PAMIĘTAJ!
Choć picie alkoholu w Sylwestra jest powszechnie akceptowane i dla wielu osób stanowi część tradycji to nadal jest to substancja toksyczna dla organizmu. Jego nadmierne spożycie może negatywnie wpłynąć na zdrowie i samopoczucie. Dlatego, jeśli już sięgasz po alkohol, rób to z umiarem i świadomością konsekwencji. A jeśli nie jest on niezbędny do dobrej zabawy — najlepiej po prostu z niego zrezygnuj. Zdrowie zawsze powinno być ważniejsze niż chwilowa tradycja.
Bibliografia:
1. https://www.nhs.uk/live-well/alcohol-advice/calories-in-alcohol/
2. https://medlineplus.gov/ency/patientinstructions/000886.htm
3. https://www.webmd.com/diet/features/low-calorie-cocktails
4. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39069212/
5. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3674844/
Opracowała: Justyna Kurasz